Tętniaki naczyń mózgowych rozwijają się najczęściej w rozwidleniach naczyń.

Najczęstsza lokalizacja tętniaka naczyń mózgowych jest tętnica łącząca przednia, która w warunkach prawidłowych ma średnice ok. 1 mm.

U 25% chorych po krwawieniu podpajęczynowkowym rozwija się wodogłowie.

U 2/3 chorych po krwawieniu podpajęczynowkowym rozwija się skurcz naczyniowy, często prowadzący do trwałych ubytków neurologicznych lub śmierci.

Optymalnymi badaniami diagnostycznymi w wykrywaniu tętniaków naczyń mózgowych są tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny.

Nadciśnienie tętnicze, palenie papierosów, oraz alkohol zwiększają ryzyko krwawienia z tętniaka.

Przyczyną powstania tętniaka jest najczęściej wrodzony defekt naczynia.

Tętniaki naczyń mózgowych pękają najczęściej pomiędzy 40 a 50 rokiem życia.

Prawie połowa chorych u których doszło do krwawienia z tętniaka mózgu umiera.

Tętniaki naczyn mózgowych częściej występują u kobiet, w stosunku 3:2.

W 8% przypadków tętniak daje objawy guza mózgu.

Tętniak mózgu - zdjęcie #1 Tętniak mózgu - zdjęcie #2 Tętniak mózgu - zdjęcie #3 Tętniak mózgu - zdjęcie #4 Tętniak mózgu - zdjęcie #5 Tętniak mózgu - zdjęcie #6 Tętniak mózgu - zdjęcie #7 Tętniak mózgu - zdjęcie #8Tętniak mózgu - zdjęcie #9Tętniak mózgu - zdjęcie #10 Tętniak mózgu - zdjęcie #11 Tętniak mózgu - zdjęcie #12 Tętniak mózgu - zdjęcie #13 Tętniak mózgu - zdjęcie #14 Tętniak mózgu - zdjęcie #15

, Profesor Uniwersytetu Medycznego dr hab. med. Robert Juszkat

 

Strona główna Objawy tętniaków

Objawy tętniaków krwawiących

Pękające tętniaki objawiają się przede wszystkim krwawieniem podpajęczynowkowym. Wcześniej trudno jest zróżnicować objawy mogące świadczyć o ich obecności. Krwotokowi z tętniaka towarzyszy nagły, niezwykle silny ból głowy, który nie ustępuje po zażyciu klasycznych środków przeciwbólowych. Jeśli krwawienie nie jest rozległe, dolegliwości bólowe mogą utrzymywać się przez kilka dni. Naoki mają zwykle gwałtowny przebieg. Oprócz silnego bólu, który może promieniować do karku, szyi lub w  okolice gałki ocznej, pojawiają się nudności i wymioty. Zdarza się również , że w momencie zachorowania dochodzi do utraty przytomności. Przy niewielkich krwawieniach jestsilone krwot ona krótkotrwała, natomiast przy masywnych, może przerodzić się w śpiączkę i  doprowadzić do zgonu. U takich pacjentów obserwuje się znaczny wzrost ciśnienia śródczaszkowego. Na skutek obrzęku mózgu dochodzi do poszerzenia źrenic, porażenia ośrodka oddechowego i krążeniowego, pojawia się wrażliwość na światło, podwójne widzenie, zaburzenia świadomości i wodogłowie.  Śmiertelność w  tej grupie chorych sięga 50%. 

Niekiedy wodogłowie rozwija się kilka tygodni po krwawieniu z tętniaka, na skutek zarastania przestrzeni podpajeczynówkowej w  okresie pokrwotocznym. Mogą wówczas pojawić się zaburzenia pamięci, utrata zainteresowań, demencja, zaburzenia równowagi, chodu, zanik kontroli zwieraczy.

W niektórych przypadkach w efekcie przebytego krwawienia podpajaczynówkowego dochodzi do bezpośredniego uszkodzenia mózgu, co objawia się niedowładem połowiczym, afazją, napadami padaczkowymi, zaburzeniami mowy. W  zależności od miejsca krwawienia, może dojść również do powstania krwiaka śródmózgowego. 

Rzadziej w przebiegu krwawienia podpajeczynówkowego pojawiają się zaburzenia gospodarki wodnej, a częściej elektrolitowej, dotyczące zaburzeń metabolizmu sodu.

Objawy tętniaków niekrwawiących

Zanim dojdzie do pęknięcia tętniaka, pacjenci najczęściej nie odczuwają żadnych dolegliwości związanych z jego obecnością. Objawy kliniczne wyrażone są w różny sposób i zależą przede wszystkim od lokalizacji tętniaka. Bardzo często pierwszym objawem występowania tętniaka jest krwawienie podpajęczynówkowe. W zależności od umiejscowienia wady naczyniowej może dawać ono różne objawy.

Najczęściej tętniaki powstają na tętnicy łączącej przedniej. Dotyczy to 35% z nich. W przeciwieństwie do innych grup tętniaków wewnątrzczaszkowych, częściej występują u mężczyzn. W większości przypadków tętniaki niepęknięte w tej lokalizacji nie dają żadnych objawów klinicznych. Krwawiące objawiają się bardzo silnym bólem głowy, połączonym z  utratą przytomności i znacznie rzadziej napadem padaczkowym.  Ok. 15% chorych umiera w wyniku następstw krwawienia w przeciągu 24 godzin. Krwotok może również spowodować ostre wodogłowie, powstanie krwiaka, niedowładu połowiczego, zaburzenia pamięci, pobudzenie psychoruchowe. 

Duży odsetek, bo aż 30% tętniaków powstaje na tętnicy szyjnej wewnętrznej w odcinku wewnątrzczaszkowym. Dolegliwości związane z  ich obecnością, występują najczęściej w formie bólów w rejonie pozagałkowym lub okolicy czołowej. Kolejnym, niezwykle istotnym objawem charakterystycznym dla tętniaków tej lokalizacji jest opadnięcie powieki. Jeśli nie jest ono związane z żadnym urazem i nie towarzyszą mu inne objawy, zazwyczaj wskazuje na obecność tętniaka. Objawem o mniejszym znaczeniu klinicznym są zaburzenia w  polu widzenia. Dotyczyć mogą one głównie tętniaków olbrzymich, uciskających pasmo wzrokowe.

Tętniaki podziału tętnicy szyjnej wewnętrznej dotyczą ok. 5-7% tętniaków wewnątrzczaszkowych. Podobnie, jak w przypadku innych tętniaków, ujawniają swoją obecność krwawieniem podpajęczynówkowym. Zaburzenia widzenia lub niedowład występują bardzo rzadko  towarzyszą obecności dużych tętniaków.

Kolejną, liczną, bo aż 20%  grupę tętniaków wewnątrzczaszkowych stanowią tętniaki tętnicy środkowej. Objawiają się przede wszystkim krwawieniem podpajęczynówkowym i ze względu na swe bogate unaczynienie, powodują niedowład i wytworzenie się krwiaka śródmózgowego. Częściej też, niż w przypadku innych tętniaków towarzyszą im napady padaczkowe.

Tętniaki dalszego odcinka tętnicy przedniej mózgu ujawniają się głównie krwawieniem podpajęczynowkowym, które może mieć różną intensywność, a tym samym różnie penetrować zbiorniki podstawy.

Niekrwawiące tętniaki tętnic układu kręgowo - podstawnego mózgu objawiają się przede wszystkich izolowanymi niedowładami nerwów czaszkowych, które są wynikiem ucisku tętniaka na sąsiadujący nerw. Krwawienie z nich podobnie jak z innych tętniaków śródczaszkowych charakteryzuje się intensywnym bólem głowy, nudnościami, niekiedy wymiotami. W przypadkach nasilonego krwotoku, mogą występować zaburzenia świadomości i utrata przytomności. U  ok. 28% chorych obserwuje się niedowłady połowicze i dezorientację. Rzadziej natomiast oczopląs, zaburzenia równowagi.